| orgaan voor de christelijke gereformeerde kerken | 13-05-2005 |
|
Voorpagina Actueel  Archief Links Mensen in Buitenland Reageren Word Abonnee Donateurs bedankt! |
De ogen zijn een weerspiegeling van de geest Feest van de Geest is een stimulerend samenwerkingsproject tussen Kunst en Kerk.In verscheidene kerken in Zuidwest Drenthe en Overijssel exposeerden in 2004 een tiental kunstenaars hun werk geďnspireerd op het Pinksterfeest. De organisatoren zijn erin geslaagd zowel predikanten, kerkenraden, gemeenteleden als kunstenaars in beweging te krijgen om samen bijeen te komen en na beraad kunstenaars in de gelegenheid te stellen iets van hun werk te presenteren. En daarbij is dan ook specifiek voor dit project gemaakt werk. In dit kerkblad kunt u van een aantal kunstenaars lezen hoe hun werk voor dit project tot stand is gekomen. De ogen zijn een weerspiegeling van de geest Een wijsheid, die Ankie Koopmans van huis mee kreeg. Ankie ontving mij in haar schilderachtige huis in De Blesse, waar we samen spraken over Pinksteren, mensen, de Geest en de kunst. Maar eerst was er koffie om de kou te verdrijven van de winterochtend. Eigenlijk is kunst geen kunst, bedenk ik me, als ik Ankie hoor spreken. Ze vertelt hoe ze in de natuur vormen tegenkomt, die haar uitnodigen om hen te laten spreken. Het kan een boomstronk zijn, een compositie van bladeren in het gras of riet dat fluistert. De vormen zijn er al. Ze worden je als het ware voorgesteld, ze presenteren zich aan jou. En jij legt die vorm als het ware sprekend aan de dag. Dat lijkt geen kunst, dat kan toch iedereen. En dat is niet waar, het is een gave om meer te zien dan een boomstronk, een stuk speksteen of een paar ogen. De gave van het zien maakt je tot kunstenaar. Voor Ankie betekende het een ontwikkelingsweg met veel dingen proberen en allerlei fases in de kunst en kunstuitingen. Heldere, duidelijke schilderijen, maar ook abstracte vormen en uitdrukkingen. Ogen Ankie laat mij ogen zien, tientallen ogen. Ik kijk ernaar en zie verschillen. Langzaam vertelt het ene paar ogen een ander verhaal dan het andere paar ogen. Tot mijn verbazing weet Ankie van al die ogen van wie ze zijn en welke verhalen er uit die ogen spreken. Het lijkt wel een soort memory. Het gaat natuurlijk niet aan die verhalen te vertellen, want mensen zijn kostbaar en verhalen van mensen moeten beschermd worden. Ogen zeggen genoeg en wat ze zeggen is ook voldoende. Wat de ogen niet zeggen moet je ook niet willen weten. En als ogen een geheim doen vermoeden laat het geheim dan bestaan. Ogen en Pinksteren zijn dan ook niet moeilijk te combineren. Het Pinksterfeest is immers het feest van die nieuwe Geest, de Geest van God, die door de wereld gaat en mensen in vuur en vlam zet, harten vervult en levens vernieuwt. En dat zie je in de ogen. Het doet mij denken aan de zinsnede “Door de ogen van een ander kijkt God ons altijd aan”. Ankie is een verwoed verzamelaar van ogen geworden. Op het feest van de Geest had ze dan ook door de hele kerk ogen opgehangen als even zovele spiegels van zielen. Het mooie is, dat op die manier het Pinksterfeest op een andere manier gaat spreken dan wanneer je vuurtongen en geesteswind vorm geeft. Het feest komt aan de orde als het leven, dat in de harten van mensen leeft en naar buiten straalt door de spiegels van het hart. Ogen, die contact leggen, relaties aangaan, angst en vreugde delen. Ogen, die je aankijken en vragen stellen bij jouw eigen bestaan. De kunst is werkelijk eenvoudig, maar tegelijkertijd zeer indringend. Je moet alleen wel zien. Bos monden Pinksteren is meer dan de Geest in de harten en ogen van mensen. Een tweede kunstwerk, dat Ankie in de kerk zette, was wat ik oneerbiedige een bos monden noem. Op de foto staan ze in een wintertuin, maar de bedoeling is een plaats in het riet, waar de wind het riet doet spreken. De monden spreken op de kracht van de wind / Geest, die is uitgestort. In allerlei talen. Wie oren om te horen heeft … De monden van Ankie zijn uitbundige monden. Ze staan ieder in zijn eigen vorm en houding dicht bij elkaar als een mensenmassa, waarin ieder op zijn of haar eigen wijze spreekt en gehoord wordt. Ook hier is het niet moeilijk om de relatie te leggen met Pinksteren. Ankie Koopmans ziet wat is en geeft daar een vorm aan. Niet meer en niet minder. Ook een gave van de Geest. Noordscheschut P. van Dolderen |