Bijbelverklaring Mattheüs

In 2025 verscheen een uitleg van het evangelie van Mattheüs die in het bijzonder de aandacht vestigt op Joodse en archeologische achtergronden. Deze aandacht is terecht. Voor een goed verstaan van het evangelie van Mattheüs is het van belang daarop te letten. Dit boek biedt daarmee een correctie op oudere commentaren die te weinig aandacht hadden voor de Joodse achtergrond van dit evangelie.

De hoofdauteur is prof. dr. Mart-Jan Paul, emeritus hoogleraar Oude Testament aan de Evangelische Theologische Faculteit van Leuven. Op zichzelf is het bijzonder dat een oudtestamenticus een commentaar schrijft op een bijbelboek uit het Nieuwe Testament. Maar de schrijver heeft het voordeel dat hij goed bekend is met de oudtestamentische achtergrond van dit evangelie. Daarnaast heeft drs. Kees de Vreugd, onder andere werkzaam voor de stichting Christenen voor Israël, zijn medewerking verleend aan dit commentaar.

Het boek volgt de tekst van het evangelie en geeft daarop een toelichting. Dat gebeurt in duidelijke en heldere taal. Voetnoten geven aanwijzingen voor verdere studie. Terecht onderstreept dit boek dat Jezus zich volgens Mattheüs niet opstelt tegenover de Joodse traditie in het algemeen, maar zich sterk maakt voor een juiste interpretatie van woorden uit de Schrift. Zo handhaaft Hij het gezag van Wet en Profeten. Terecht ziet het commentaar af van de aanduiding ‘antithesen’ in de bespreking van hoofdstuk 5:21-48. Het boek behandelt in vierentachtig aparte paragrafen Joodse gebruiken en uitdrukkingen en archeologische achtergronden, en geeft daarin ook extra informatie over het desbetreffende onderwerp. Het boek biedt veel informatie voor een eerste oriëntatie op dit evangelie en specifieke vragen die daarmee in verband staan, zoals de vraag naar de verhouding van Jezus tot de Thora. Zo kan dit commentaar dienstbaar zijn aan eenieder die zich wil verdiepen in dit evangelie, en aan predikanten in de voorbereiding op de prediking. De auteurs hebben daarmee een mooi werk verricht. Hoewel wat mij betreft het gekozen lettertype wat aan de kleine kant is, ziet de uitgave – gebonden en met leeslint – er verzorgd uit.

 

Douwe Steensma, Feanwâlden

 

N.a.v. Mart-Jan Paul, Mattheüs. Bijbelverklaring met Joodse en archeologische achtergronden. Met medewerking van Kees de Vreugd, Labarum Academic: Apeldoorn, 2025 (tweede druk), 427 p., € 29,95, ISBN 978 94 0291 194 7

 

Buig niet

 

Hoe blijf je overeind in een wereld waarin de leugen regeert? Hoe hou je het vol als je dag in dag uit geconfronteerd wordt met grote schreeuwers die met hun grootspraak de dienst uit denken te kunnen maken? En het lukt ze ook nog. De actualiteit van vandaag bewijst dat in meerdere opzichten. Kijk naar het nieuws, let op wie het hardste uitroept dat hij het grootste gelijk van de wereld aan zijn kant heeft, en je maakt het daadwerkelijk mee. In die wereld is het goed om een ander geluid te horen, en daarin is Ad van Nieuwpoort in dit kleine, maar o zo lezenswaardige boekje een welkome gids. Hij leest het boek Daniël en weet het te duiden op een manier die doet opademen, en die moed geeft. Hij brengt gesprekspartners in die – juist ook vandaag – echt iets te zeggen hebben. In en door dat alles laat hij zien dat het de moeite waard is en helpt de Bijbel te lezen en te herlezen. Omdat je erdoor op andere gedachten wordt gebracht. Omdat het je houvast geeft. Het boekje is verfrissend, en zet aan het denken. Op een soms andere manier die toch weldadig aandoet.

 

Jan van ’t Spijker, Hoogeveen

 

N.a.v. Ad van Nieuwpoort, Buig niet. Bijbels tegengif voor nu, Prometheus: Amsterdam, 2025, 128 p., € 17,50, ISBN 978 90 446 5775 3

 

De afschaffing van de mens

 

Uitgeverij KokBoekencentrum heeft een aantal boeken van C.S. Lewis opnieuw uitgegeven vanwege hun blijvende relevantie, tijdloze christelijke apologetiek en grote literaire waarde. Lewis staat bekend om het op toegankelijke wijze uitleggen van geloofsvraagstukken. In De afschaffing van de mens zijn drie lezingen opgenomen. In de eerste lezing ageert Lewis tegen het onderwijs in die dagen, door middel van de bespreking van een fictief boek The Green Book. Hij keert zich tegen de tendens die heerst in het onderwijs alles te willen relativeren, waardoor algemeen geldende waarden verloren gaan. Daarna bespreekt hij het willen beheersen van de natuur door de mens, wat in eerste instantie logisch is. Maar de mens gaat daarin zo ver dat hij zichzelf te gronde richt. Hier vinden we de actualiteit van Lewis’ visie. In dit boekje dat een ‘stel je voor’-beeld schetst, herkennen we de huidige ontwikkelingen. Om een voorbeeld te noemen: de opkomst van AI (artificial intelligence - kunstmatige intelligentie) neemt de techniek de kunst van het zelfdenkend vermogen van de mens over. En daarmee schakelt de mens zichzelf uit en maakt zich afhankelijk van diegenen die de materie wel beheersen. Kan jij nog zelfstandig leven en denken? Dan moet je dat blijven ontwikkelen. Het is geen gemakkelijk leesbaar boekje, maar zeker de moeite van het lezen waard. Een waarschuwing van een oude klassieker!

 

Nel Noppe, Tzummarum

 

N.a.v. C.S. Lewis, De afschaffing van de mens. Christelijke klassieker, KokBoekencentrum: Utrecht, 2025, 128 p., € 18,99, ISBN 978 90 4351 926 7