Eind maart 2022 verscheen het derde rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau over religie in Nederland. Het rapport draagt de titel 'Buiten kerk en moskee' en focust zich met name op de zogenaamde 'religious nones', de mensen die aangeven niet bij een kerk of moskee te horen. Het rapport noemt twee groepen: 'agnosten en atheïsten' en 'mensen die niet bij een traditionele geloofsgemeenschap horen'.
Het rapport - 178 pagina's - geeft ook aan hoe de ontwikkelingen in Nederland zich verhouden tot andere landen. Eén van de (deel)conclusies is dat Nederland 'de afgelopen decennia erg snel geseculariseerd is' en dat ons land 'tot de meest seculiere landen van Europa behoort'. Dat is waarschijnlijk geen nieuws voor ons, je merkt het aan je omgeving en misschien soms - tot je eigen ontsteltenis - ook wel in je eigen hart.
Twee derde van de Nederlanders geeft aan 'ooit in een geloof te zijn opgevoed, maar nog geen kwart rekent zich momenteel tot een kerk. Vlak voor de corona-pandemie gaf 8% van de Nederlanders aan min of meer wekelijks aan kerkelijke samenkomsten deel te nemen. Hoe dat na corona is, is nog niet onderzocht. Maar het percentage zal waarschijnlijk niet hoger geworden zijn.
We kunnen als kerk in de kramp schieten, met als risico dat we op den duur verlamd raken. We kunnen ons kapot organiseren. We kunnen ook de feiten onder ogen zien en proberen om de mensen om ons heen (het rapport noemt ze 'ongelovigen' - persoonlijk prefereer ik 'medemensen') met woord en daad jaloers te maken. Niet vanuit een houding van superioriteit, maar van nederigheid. Door oor en oog te hebben voor de vragen van onze medemens, die overigens heel vaak ook onze eigen vragen zijn.
Gaat de kerk dan groeien? Dat kan zeker, maar gebeurt niet altijd. De kerk is er vanaf het begin van de wereld en zal er tot het einde toe zijn, Christus is immers de eeuwige koning. Soms is de kerk een tijd lang heel klein en schijnt als tot niet gekomen te zijn in de ogen van mensen. Dat kan ons verdrietig maken en aan het hart gaan. De kerk is 'kuriake' - dat betekent van de Heere. Dat geeft hoop en verwachting.
Jurrian Oosterbroek, Dronten