Afgelopen maand vierden we Kerst. In de kerk stonden we stil bij Jezus’ komst naar deze wereld. Buiten de kerk lijkt Kerst vooral een feest van gezellig samenzijn. Reclames en media tonen rijkgevulde tafels, warme lichtjes en lachende mensen. Alles ademt verbondenheid. Maar wie goed om zich heen kijkt, voelt soms juist de spanning. Want de werkelijkheid is vaak anders. Stiller. Kwetsbaarder.
Ik herken dat ongemak. Ook al vier ik Kerst zelf niet zoals de media dat voorspiegelen, de beelden doen iets met mij. Niet omdat ik eraan mee wil doen, maar omdat ze zo scherp contrasteren met wat ik zie in mijn omgeving en in de maatschappij. En met wat veel mensen ervaren: eenzaamheid.
Eenzaamheid is geen randverschijnsel. Onderzoek laat dat zien: zesenveertig procent van de volwassenen voelt zich eenzaam. Ik lees dit op de website vzinfo.nl, een website van het RIVM, in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Dat is bijna de helft van alle volwassenen. Het kan dus zomaar zijn dat u die dit nu leest dit ervaart in uw eigen leven. Of dit herkent bij iemand in uw directe omgeving.
Hoe hebt u de kerstdagen beleefd? Was er een lege stoel aan tafel omdat uw geliefde afgelopen jaar overleed, en voelde u het gemis scherper dan ooit? Of werd u er weer bij bepaald dat door de scheiding het afgelopen jaar uw huwelijk voorbij is? Lagen conflicten in de familie als een schaduw over de feestdagen? Of confronteerde deze periode u er opnieuw mee hoe moeilijk u het vindt om relaties op te bouwen en te onderhouden? Eenzaamheid heeft vele gezichten. Soms vangen we er een glimp van op. Vaak blijft zij verborgen.
De overheid zet zich in tegen eenzaamheid via het programma ‘Eén tegen eenzaamheid’, lees ik op de eerdergenoemde website. Onder andere gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven werken samen om isolement te voorkomen en te doorbreken. Dat is waardevol. En nodig. Tegelijk roept het een vraag op. Hoe gaan wij, als volgelingen van Jezus, met eenzaamheid om? Als kerk. En in ons persoonlijke leven.
In de Bijbel zien we hoe Jezus mensen opzoekt die aan de rand van de samenleving staan: melaatsen, tollenaars, blinden en verlamden. Waar anderen hen mijden, blijft Hij bij hen staan. Hij ziet hen en luistert naar hen. Hij raakt hen aan. Hij zoekt hen op en eet men hen. Wie Jezus wil volgen, kan niet heen om het voorbeeld dat Hij geeft.
Veel kerken organiseren in de decembermaand activiteiten voor mensen die eenzaamheid kennen. Dat is goed. Tegelijkertijd: eenzaamheid heeft niet altijd te maken met alleen zijn, maar met een gebrek aan ervaren verbinding met anderen. Dat verdwijnt niet door een eenmalige maaltijd of een goedbedoelde uitnodiging rond Kerst. Wezenlijker is het trouwe, terugkerende contact. De vraag hoe het écht gaat. De bereidheid om te luisteren. Niet één keer, maar steeds opnieuw. Hoe wilt u daar in het nieuwe jaar aandacht aan geven?
De redactie wenst u een gezegend en verbindingsvol 2026.
Corine Boerma, Hoogeveen