Dit jaar is een nieuwe druk verschenen van een Nederlandse vertaling van de Belijdenissen van Augustinus. Toen deze vertaling in 2009 op de markt werd gebracht, is een van de bekendste boeken uit de geschiedenis van de kerk beschikbaar gekomen in een mooie vertaling in modern Nederlands. Dat nu alweer de zesde druk is verschenen is veelzeggend.

In de Belijdenissen kijken we een kind van God in zijn hart. Omdat deze inkijk zo indrukwekkend is – voor wie daar een antenne voor heeft – en zo fraai wordt beschreven, neemt dit boek niet alleen in de kerkgeschiedenis maar ook in de wereldliteratuur een belangrijke plaats in. In dit boek belijdt Augustinus zijn zonden en doet hij verslag van zijn zoeken naar waarheid en zekerheid.

Verhalen over de vervolgde kerk vinden doorgaans gretig aftrek. Iedereen voelt wel aan dat broeders en zusters uit de vervolgde kerk een boodschap aan het doorgaans rijke Westen hebben.

De getuigenissen van christenen in de verdrukking herinneren ons voortdurend aan onze comfortabele positie. Soms zelfs op het gevaar af dat het leed aan de andere kant van de wereld entertainment voor gelovigen hier vormt. Het schuldgevoel kopen we aan het eind van de avond af met een bijdrage voor de vervolgde kerk. Je gaat naar huis met het gevoel dat jouw geloof toch lang niet zo sterk is als dat van de vervolgde kerk. Daar zit misschien dan ook wel een struikelblok: we vertellen elkaar graag de succesverhalen. De werkelijkheid is dat vervolging verwoestend is voor de kerk en dat velen het niet volhouden.

Aarde en hemel trouw blijven

Mag je genieten van de mooie dingen in dit leven, in de wetenschap dat er zoveel lijden en onrechtvaardigheid, verdriet en gebrokenheid is? Moet je als christen niet vooral bezig zijn met het leven ná dit leven? Het aardse leven is toch een kruisdragen achter Jezus aan?

In de kerk van het Westen zijn de kerkvaders Augustinus, Ambrosius, Hiëronymus en Gregorius de Grote leidinggevend geweest. In het Oosten waren dat Basilius de Grote, zijn broer Gregorius van Nyssa en zijn vriend Gregorius van Nazianze. Deze oosterse kerkvaders zijn in het Westen minder bekend, maar ze zijn zeker niet minder belangrijk. We willen deze drie Griekse kerkvaders daarom in een drieluik nader belichten.

In onze eerste aflevering staat Basilius de Grote (330-379) centraal. Deze kerkvader heeft grote invloed uitgeoefend op de beide hierboven genoemde oosterse kerkvaders en op de theologie in de oosters orthodoxe kerk. Hoewel hij jong overleed (op negenenveertigjarige leeftijd) is zijn invloed tot op de dag van vandaag buitengewoon groot geweest, wat ook in zijn naamgeving terugkomt.