Ioannis Zizioulas (1931) is een befaamd Grieks-orthodox theoloog en metropoliet van Pergamon. In dit fundamentele boek ontwikkelt hij de stelling dat gemeenschap en andersheid elkaar veronderstellen, wil er van een persoon sprake kunnen zijn. Wij kunnen alleen onszelf zijn als persoon door ons van anderen te onderscheiden, maar we kunnen ook alleen maar persoon zijn door in een gemeenschap te leven.

Gedichten en gebeden in de gevangenis

In 2020 vieren we dat er vijfenzeventig jaar geleden een einde aan de Tweede Wereldoorlog kwam. Het is ook vijfenzeventig jaar geleden dat Dietrich Bonhoeffer stierf aan de galg. Met het oog daarop verscheen een bundel met gedichten en gebeden van deze predikant en bestrijder van de nazi’s.

De laatste twee jaar van zijn leven bracht Bonhoeffer door in verschillende  gevangenissen, vanwege zijn medewerking aan de aanslag op Hitler. Hij heeft het daar onnoemelijk zwaar gehad. Dat is ook te lezen in de gebeden en gedichten die hij in die tijd schreef. Deze gedichten kwamen naar buiten samen met de brieven die hij verstuurde vanuit de gevangenis.

Nee, het is geen eindstand van een voetbalmatch, hoewel dat een interessante pot geweest moet zijn. Veel doelpunten, maar geen overwinnaar.

Eens, tijdens een jeugddienst, vroeg de predikant aan de jongeren: 'Wie heeft er een smartphone bij zich?' Vrijwel iedereen stak een hand op. 'OK,' zei hij, 'wie wil er het Whatsappadres van Jezus?' Het werd doodstil. Wat moet je nou met zo’n vraag. Langzaam, wat weifelend, kwamen er toch wat handen in de lucht. Was het een grap? Dit kon toch niet. 'OK,' zei hij, 'vul maar in bij je contacten: contactpersoon: Jezus. Adres: Hemel. Beroep: Verlosser. Bijzonderheden: Zoon van God. Nummer: vijf-vijf.'

Jezus bemoedigt zijn discipelen, want er lag een belangrijke opdracht voor hen. Maar voordat Hij bij de kern van de bemoediging komt, noemt Hij hen 'zuiver van hart'. Hij bedoelde daarmee niet dat zij zonder zonde zouden zijn.

Zuiverheid is een aanduiding van een status, namelijk van het kind-zijn van God: kind-zijn betekent zuiver-van-hart-zijn, en omgekeerd: zuiver-van-hart-zijn betekent kind-van-God-zijn.